Otizm Spektrum Bozukluğu

Otizm Spektrum Bozukluğu Nedir

Otizm spektrum bozukluğu, doğuştan gelen ya da yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan, bireyin sosyal etkileşim sorunları yaşamasına, iletişim alanında yetersizlik göstermesine neden olan bir nöro biyolojik-gelişimsel yetersizliktir.

Tanı: Otizmli bireyler klinik değerlendirme yoluyla çocuk psikiyatristleri tarafından tanılanırlar. Otizm Spektrum Bozukluklarının 5 alt kategorisi bulunur. (Asperger Sendromu, Klasik Otizm, Atipik Otizm, Rett Sendromu, Çocukluk Dezentegrafik Bozukluk)

file:///C:/Users/2019/Downloads/OTiZMLi-BiREYLERE-VE-AiLELERiNE-PSiKOLOJiK-DESTEK%20(1).pdf

file:///C:/Users/2019/Downloads/27041826_otizmson%20(2).pdf

Otizm Spektrum Bozukluğunun Nedeni Nedir?

Günümüzde otizm spektrum bozukluğunun tam olarak sebepleri bilinmemektedir. Ancak birçok faktörün özellikle genetik faktörlerin rol aldığı bir beyin hastalığı olduğu kabul edilmektedir. Gen çevre etkileşiminden bahsedilmektedir. Otizm, ebeveyn tutumlarıyla veya ailenin sosyoekonomik durumuyla ilişkili değildir. Bu nedenle otizm spektrum bozukluğunu her çeşit toplumda, farklı coğrafyalarda, ırkta ve ailede rastlanmaktadır.

file:///C:/Users/2019/Downloads/OTiZMLi-BiREYLERE-VE-AiLELERiNE-PSiKOLOJiK-DESTEK%20(1).pdf

file:///C:/Users/2019/Downloads/27041826_otizmson%20(2).pdf

Otizm Spektrum Bozukluğunun Belirtileri

Kendisiyle konuşan bireyleri duymamak ya da tepki vermemek

-İsimle seslenilmesine herhangi bir biçimde cevap vermemek

-Fiziksel temaslardan (dokunma, kucakta taşınma vb.) hoşlanmamak

-Tek başına olmayı tercih etmek

-Kelime ve cümleleri öğrenememek; düzenli cümle kuramamak ve konuşulanları anlayamamak

-Sürekli aynı kelime ve cümleleri tekrarlamak

-Hisleri ve duyguları tam olarak ifade edememek

-Erişmek istenilen nesneleri işaret edememek ya da istenildiğinde onları getirememek

-Göz temasından kaçınmak

-Hırçınlık, öfke nöbetleri

-Mizah, şaka gibi söylemleri anlayamamak

-Sallanma, kendi etrafında dönme ya da çırpınma gibi hareketleri sürekli olarak tekrar etmek

-Kendine zarar verebilecek davranışlar sergilemek (kendini ısırmak, başı yere ya da duvara vurmak gibi)

-Birtakım rutinler oluşturmak ve bunların bozulmasına tahammül göstermemek

-Koordinasyon bozukluğu

-Ayak parmaklarının ucunda yürüme gibi farklı yürüme biçimleri geliştirmek

-Eşyaları sürekli düşürmek, takılıp düşme gibi davranışları tekrarlamak

-Bir yemeğe aşırı bağlılık göstermek ve/veya bazı yiyecek çeşitlerini tamamen reddetmek

-Cansız nesnelerle insanlardan daha fazla temas kurmak

-Işık, ses ve fiziksel temasa karşı aşırı duyarlılık göstermek; buna karşın ağrı, acı ve sıcaklık karşısında duyarsız davranmak

https://www.medicana.com.tr/saglik-rehberi-detay/12100/otizm-nedir-belirtileri-nelerdir

Otizm Bireyler İle Nasıl İletişim Kurulur

Otizmli bireyleri çok iyi tanımak gerekir. Her birey gibi hoşlandıkları ve kaçındıkları etkinlik ya da ortamlar olur. Aşırı gürültülü ve fobi oluşturdukları nesnelerin bulunduğu ortamlarda huzursuz olurlar.

Otizmli bireylerle ortak dikkat geliştirmek zordur. Dikkatini dağıtan (parlayan dönen nesneler varsa) unsurlar nedeniyle yapılmak istenen şeyi tamamlamak çok zor olabilir.

Otizmli bireyler taklide ve gözleme dayalı öğrenme biçimlerinde başarılı değillerdir. Oyun ve etkinlikler uzun süre ve küçük parçalar halinde çalışılmalıdır.

Gerçekleştirmek istenen çalışmalar bireyin ilgi duymadığı bir konuda ise motive etmek çok güçtür. Öfke nöbetleri ile sonuçlanan olumsuz deneyimler edinebilir ve bunu genelleyebilirler.

file:///C:/Users/2019/Downloads/27041826_otizmson%20(2).pdf

Aileler İçin Öneriler

1-Otizmi tanıyın. Otizmi tanımadan çocuğunuza yardım edemezsiniz.

2-Otizmi kabullenin çocuğunuzu farklılıklarıyla kucaklayın. Farklı özellikleri nedeniyle suçlamayın.

3-Vakit kaybetmeyin. Otizmli çocuklar eğitim desteğiyle yaşadıkları güçlüklerin üstesinden gelebilirler.

4-Çocuğunuzun eğitiminde aktif olarak yer alın. Çocuğunuzun ilgi ve ihtiyaçlarına uygun sosyal etkileşime girmesine imkân tanıyan ortamlarda oyun oynayın.

5- Çocuğunuzu toplumdan soyutlamayın. Dışarıda geçirdiği vakitlerde pek çok sosyal beceri kazanabilir.

6- Diğer insanların tepkilerinden çekinmeyin. Toplum otizmli bireylerle yaşamayı öğrenmeli.

7-Otizmli bireylerin aileleriyle bir araya gelin. Diğer ailelerin desteğiyle bazı sorunların üstesinden gelmek kolaylaşır.

8- Sağlık hizmetlerinden düzenli olarak faydalanın. Kullanılan ilaçlar ve takibi için doktorunuzla sürekli iletişim halinde olun.

file:///C:/Users/2019/Downloads/27041826_otizmson%20(2).pdf

Öğretmenler İçin Öneriler

Öğretmenlerin otizmli bireylere karşı destekleyici ve olumlu tutumları sınıftaki diğer öğrencilerin tutumlarını olumlu etkiler.

Otizmli bireylerin okula uyum sağlamada ve sınıf kurallarını öğrenmede okul öncesi eğitimin önemi büyüktür.

Otizmli bireylerin sınıf içi kuralları anlamaları ve buna uyum göstermeleri zaman alır. Sınıf kuralları sınıf içinde panolara asılmalıdır.

Etkili sınıf yönetimi otizmli bireylerin davranış sorunlarını çözmeye yardım eder.

Otizmli bireyler somut düşünürler bu yüzden öğretilecek beceriler ya da kavramlar görsel açıdan zengin ve etkinlik temelli olmalıdır.

Akran desteği otizmli bireylerin sosyal uyumunu kolaylaştırmada en etkin roldür.

file:///C:/Users/2019/Downloads/27041826_otizmson%20(2).pdf

DSM-V’E GÖRE OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU TANI ÖLÇÜTLERİ

A. Şimdi veya geçmişte farklı şekillerde görülen toplumsal iletişim ve toplumsal  etkileşimde sürekli yetersizliğin olması.

1) Sosyal -duygusal karşılık vermede yetersizlik (örn. sıra dışı toplumsal yakınlaşma, karşılıklı konuşmada güçlük; ilgilerini, duygularını veya duygulanımını paylaşmada yetersizlik, sosyal etkileşime cevap vermeme gibi yetersizlikler.)

2) Sosyal etkileşim için kullanılan sözel olmayan iletişimsel davranışlarda yetersizlik (örn. sözel ve sözel olmayan iletişimde yetersizlikler, sıra dışı göz kontağı, beden dili veya jestleri anlamakta ve kullanmakta yetersizlik; yüz ifadesi ve beden dilinde bariz eksikler.)

3) İlişkileri geliştirmekte, devam ettirmekte ve anlamakta güçlük, Örneğin farklı toplumsal ortamlara uygun davranamamak, hayali oyunda yetersizlik, arkadaş edinememe ve arkadaşa ilgi duymama gibi.

Şu anki şiddeti: Şiddet sosyal iletişimsel alanda yetersizlikler ve kısıtlı, tekrarlayıcı davranışlara göre belirlenir.

BAşağıdakilerden en az ikisinin varlığı ile kendini gösteren, şu an veya geçmişte sınırlı, tekrarlayıcı davranışlar, ilgiler ya da etkinlikler.

1) Basmakalıp veya tekrarlayıcı motor hareketler, nesne kullanımı veya konuşma (Basit motor stereotipiler, oyuncakları dizme veya çevirme, ekolali, kendine özgü cümleler).

2) Aynılıkta ısrarcılık, rutinlere sıkı sıkıya bağlı olma veya ritüelleşmiş sözel ve sözel olmayan davranışlar, (önemsiz değişikliklerde aşırı kaygı, geçişlerde zorlanma, katı düşünce tarzı, selamlaşma ritüelleri, her gün aynı yolu veya aynı yemeği tercih etme gibi.).

3) Konu veya yoğunluk açısından sıra dışı sınırlı, sabit ilgiler (sıra dışı nesnelere anormal aşırı bağlılık, aşırı tekrarlayıcı veya sınırlı ilgiler.).

4) Duyusal olarak aşırı ya da az duyarlılık veya uyaranların duyusal boyutuna aşırı ilgi (acıya/sıcağa aşırı duyarsızlık, belirli ses veya dokunuşlara karşı beklenmeyen tepki, nesneleri aşırı koklama veya onlara aşırı dokunma, ışık veya hareketle görsel olarak çok meşgul olma.)

Şu anki şiddeti: Şiddet sosyal iletişimsel alandaki yetersizlikler ve kısıtlı, tekrarlayıcı davranışlara göre belirlenir.

C. Belirtiler erken gelişim dönemlerinde başlamış olmalı (toplumsal beklenti sınırlarını aşıncaya dek fark edilmemiş veya daha sonra öğrendiği yollarla gölgelenmiş olabilir.)

D. Belirtiler toplumsal, işle ilgili alanlarda ya da başka önemli işlevsellik alanlarında klinik olarak anlamlı düzeyde belirgin bozukluğa yol açmalıdır.

E. Bu bozukluklular anlıksal yeti yitimi (anlıksal gelişimsel bozukluk) ya da genel gelişimsel gecikme ile daha iyi açıklanamaz. Anlıksal yeti yitimi ve otizm açılımı kapsamında bozukluk ve anlıksal yeti yitimi eş tanı tanısı koymak için toplumsal iletişim, genel gelişim düzeyine göre beklenenin altında olmalıdır.

  • Zihinsel yetersizliğin eşlik edip etmediği,
  • Dil yetersizliğinin eşlik edip etmediği,
  • Bilinen bir tıbbi, genetik veya çevresel faktörün eşlik edip etmediği,
  • Başka nörogelişimsel, ruhsal veya davranışsal durumların olup olmadığı,
  • Katatoninin eşlik edip etmediği belirtilmelidir.
  • OSD’de tek çözüm eğitimdir.

https://www.erbakan.edu.tr/en/otizmcalismalari/sayfa/7214 adresinden alınmıştır.

Otizm Spektrum Bozukluğu İle İlgili Filmler

Otizm Spektrum Bozukluğu İle İlgili Dokümanlar

Otizm Spektrum Bozukluğu İle İlgili Videolar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir